Signet van de notaris (46a)

Foto Monique Kooijmans

Onlangs overleed op 92-jarige leeftijd prof.mr. A.Fl. Gehlen, sinds 1962 donateur en tot 2014 lid van de Raad van Toezicht van de Notariële Stichting. Ton Gehlen was notaris te Heerlen en bekleedde de bijzondere leerstoel Rechtsgeschiedenis der Limburgse Territoria aan de Universiteit Maastricht. Hij was ook voorzitter van de redactieraad van De Notaris in woord en beeld.

Speciaal voor Ton Gehlen heeft Caspar van Heel een extra editie van zijn serie Het signet van de notaris geschreven.

Signet van de notaris (46a)

Maastricht

Op 9 augustus j.l. overleed prof.mr. A.Fl. Gehlen. In 1981 promoveerde hij in Nijmegen op een proefschrift over het Notariaat in het tweeherige Maastricht.
Als eerbetoon aan deze grote rechtshistoricus wil ik graag de pagina met de afbeeldingen van de 5 oudste signetten van Maastrichter notarissen uit zijn dissertatie reproduceren en enige opmerkingen plaatsen bij die 5 signetten.
1. Lambertus de Traiecto dictus de Sancto Hylario, keizerlijk notaris werkzaam voor het kapittel van Sint Servaas tussen 1292 en 1301. Zijn signet is in 2016 besproken in Ponder 39.
2. Matheus de Berghe filius quondam Henrici de Berghe, keizerlijk notaris werkzaam tussen 1324 en 1342. Zijn signet is een soort drieslag van halve cirkels en driehoeken met daarin de latters m en a horizontaal geplaatst en de letters t (onder) en h verticaal geplaatst. Door de h staat een afkortingsteken en aldus laten deze 4 letters zijn naam Matheus lezen.
3. Johannes Johannis dictus Tinctor, keizerlijk notaris in 1343 en 1344. Zijn signet bevat twee door elkaar gevlochten gelijkzijdige driehoeken zien, zodat er een zespuntige ster ontstaat met in het midden een zesbladige bloem. Ook zijn voornaam is in het signet te lezen via door de letters van boven naar rechts om de bloem heen te ontcijferen als J o h a n n, en de beide laatste letters e en s in het hart van de bloem.
4. Johannes de Wijc filius Conrardi Herderman de Wijc, keizerlijk en pauselijk notaris en gezworen notaris van de curie van Luik tussen 1346 en 1361. Zijn signet vergde veel inkt: op een podium van 5 treden een met doornen omgeven ruit met daarbinnen een vierkant waarbinnen een vierbladige bloem.
5. Hermannus de Stockhem dictus Pistor, keizerlijk notaris en gezworen curienotaris van Luik werkzaam van 1358 tot 1380. Zijn signet tenslotte staat op een podium van twee treden met daarin zijn voornaam en een achtpuntige ster met in het cirkelvormige hart twee in elkaar gevlochten ovalen en op de top een kruis

Caspar van Heel
20 augustus 2025

De signetten zijn van de originalia in het Rijksarchief in Limburg te Maastricht getekend door Hanneke Gehlen-Moerdijk.