mr. J. Mencke

Sinds 2007 is Jeroen advocaat. Hij begon zijn carrière bij Houthoff, aanvankelijk in de cassatiepraktijk. Al snel specialiseerde hij zich in beroepsaansprakelijkheid, tuchtrecht en compliance, onder meer voor notarissen, advocaten en verzekeraars. In 2019 richtte hij samen met Emilie van Rijckevorsel-Teeuwen een eigen kantoor op, volledig toegespitst op dit rechtsgebied.

Naast zijn werk in de advocatuur is Jeroen intensief betrokken bij onderwijs. Hij is docent binnen de beroepsopleiding voor advocaten en verzorgt regelmatig cursussen in de advocatuur en het notariaat. Zo ook bij de Notariële Stichting: “Ik had al wel eens eerder een cursus gevolgd bij de Notariële Stichting en toen Emilie en ik ons kantoor waren gestart, zijn we op een gegeven moment in contact gekomen met Daan Meijer.” Inmiddels heeft hij in verschillende samenstellingen zo’n vier keer de cursus Actualiteiten Tuchtrecht gegeven.

Actualiteiten Tuchtrecht

Tuchtrecht is een niche, maar essentieel voor notarissen: “Tuchtrecht is voor alle notarissen van belang voor een goede beroepsuitoefening. Het zijn de regels die gelden voor de wijze waarop je je werkzaamheden en je ambt uitoefent. Als je het hebt over tuchtrecht, dan is communicatie een heel belangrijke factor.” Voor Jeroen is communicatie een vaardigheid die in veel gevallen bepaalt of een casus escaleert of juist in goede banen wordt geleid. Hoe je communiceert als er iets dreigt mis te gaan, of als er al een klacht is ingediend, maakt vaak het verschil. “Je kunt nooit alles voorkomen, maar de manier van communiceren kan veel verschil maken.”

Volgens Jeroen zijn er niet zozeer trends te ontdekken in het tuchtrecht, maar wel onderwerpen die vaak terugkeren. “In het algemeen zijn er relatief veel tuchtzaken over het familierecht, en meer in het bijzonder het erfrecht. Dus over testamenten en de vraag of iemand wel in staat is zijn of haar wil te bepalen bij het opmaken van een testament.” De vergrijzing en de omvangrijke nalatenschappen van de komende jaren maken bovendien dat ook het aantal klachten op dit onderwerp naar alle waarschijnlijkheid zal toenemen. “Waar veel erfenissen zijn, zullen er helaas waarschijnlijk ook heel veel discussies ontstaan over dingen die niet goed gegaan zijn.”

Daarnaast spelen thema’s als geheimhouding en verschoningsrecht ook nog steeds een belangrijke een rol. “Het Openbaar Ministerie maar ook andere partijen proberen te kijken of ze informatie kunnen verkrijgen van een notaris. Daar liggen dikwijls legitieme bedoelingen aan ten grondslag, maar de geheimhoudingslicht weegt doorgaans zwaarder. Het beoordelen van dergelijke verzoeken moet daarom ook altijd zeer zorgvuldig en prudent worden uitgevoerd. Dat zijn actuele ontwikkelingen waar wij in onze cursussen altijd aandacht aan besteden.” Ook de omgang met derdengelden blijft een belangrijk aandachtspunt. “Daar wordt altijd heel streng en nauwkeurig naar gekeken en overtredingen worden streng bestraft.”

De kracht zit hem in de wisselwerking

In zijn lessen verbindt Jeroen deze actualiteiten met de praktijk. “Wij proberen de lesstof zoveel mogelijk praktijkgericht te brengen. Dus weinig theoretische exercities, en aan de hand van praktijkgevallen en uitspraken bespreken we de materie, waarbij we ook zelf casusposities opstellen. Dat doen we om een discussie op gang te brengen en het interactief te maken.”

Die aanpak zorgt voor dynamiek en uitwisseling. “Het leukste is natuurlijk dat wij geen notaris zijn. Wij komen daar en vertellen vanuit onze rol als advocaat hoe wij dit soort dingen zien en ervaren. Maar wij hebben zelf niet die praktijk als notaris. Het mooie is dat je dan juist de wisselwerking krijgt met deelnemers die wél dagelijks in de praktijk werkzaam zijn. Zij kunnen aangeven hoe het in werkelijkheid gaat: is het echt zo zoals wij het vertellen, of zit het in de praktijk soms net wat anders?”

Dat levert vaak verrassende inzichten op. “Ik kan me herinneren dat we eerder bij een lezing ook vanuit de kant van de tuchtrechters nuttige input kregen. Zij zeiden: ‘Wij doen toch vaker een bemiddelingsgesprek dan je misschien zou denken’. Ook dat zien wij natuurlijk niet allemaal.”

Die wisselwerking met andere beroepsgroepen is ook wat Jeroen het meest motiveert. “Je ziet vaak dat notarissen een ander DNA hebben dan advocaten. Ze staan anders in de wedstrijd en kijken soms vanuit een ander perspectief naar dezelfde casus. Voor ons is het, naast het plezier in het geven van de cursus zelf, ontzettend waardevol om die ervaringen uit de praktijk te horen. Dat levert telkens weer nieuwe discussies en dilemma’s op.”

Zijn advies aan cursisten

Voor Jeroen draait onderwijs in het tuchtrecht om bewustwording en houvast: weten waar de grenzen liggen, leren van praktijkvoorbeelden en ontdekken hoe communicatie het verschil kan maken. Zijn boodschap aan notarissen en cursisten is helder: “Vrees het tuchtrecht niet, maar neem het wel serieus.”